Je hebt net je eerste medewerkers aangenomen en bent druk met de dagelijkse gang van zaken. Dan stelt iemand de vraag: ‘Heb jij eigenlijk een BHV’er geregeld?’ Je knikt vaag, want de term klinkt bekend, maar wat het precies inhoudt en of jij er als ondernemer iets mee moet? Dat is een stuk minder duidelijk. BHV is een van die onderwerpen waar veel ondernemers van weten dat het bestaat, maar waarbij de precieze verplichtingen en de praktische invulling vaak in het vage blijven. In dit artikel leggen we uit wat BHV is, wanneer het verplicht is en hoe je het als kleine ondernemer concreet organiseert.
Wat is de BHV betekenis precies?
BHV staat voor Bedrijfshulpverlening. Simpel gezegd gaat het om de georganiseerde hulp die binnen een bedrijf beschikbaar is bij noodsituaties, zoals een brand, een bedrijfsongeval of een medische calamiteit. Een BHV’er is een medewerker die speciaal is opgeleid om als eerste te reageren voordat de professionele hulpdiensten ter plaatse zijn.
Wat BHV nadrukkelijk niet is: het is geen vervanging van de brandweer of ambulance, geen EHBO-diploma op zichzelf (al overlapt de kennis deels), en ook geen rol die je zomaar aan de receptioniste toewijst zonder verdere opleiding. Een BHV’er heeft een actieve taak in een noodsituatie en moet daarvoor worden opgeleid en geoefend.
De wettelijke basis: wat zegt de Arbowet?
De verplichting om bedrijfshulpverlening te organiseren staat in de Arbowet, artikel 15. De wet zegt dat elke werkgever verplicht is om een of meer werknemers aan te wijzen als bedrijfshulpverlener. Die aangewezen personen moeten in staat zijn om eerste hulp te verlenen bij ongevallen, brand te bestrijden en werknemers en andere aanwezigen te evacueren.
De wet is bewust breed geformuleerd. Er staat geen minimumaantal BHV’ers per medewerker, geen verplichte certificering via een specifiek instituut en geen vaste herhalingsfrequentie voor trainingen. Wat de wet wel eist, is dat de hulpverlening doeltreffend is, afgestemd op de risico’s in jouw specifieke situatie.
Geldt de BHV-plicht ook voor jou?
Kort antwoord: als je personeel in dienst hebt, ja. De Arbowet spreekt over ‘werkgevers’, en zodra je iemand in loondienst hebt, val jij daaronder. Of je nu drie medewerkers hebt of driehonderd maakt voor de plicht zelf geen verschil. Wel maakt het verschil voor de invulling.
Ben je zzp’er zonder personeel en werk je alleen? Dan geldt de BHV-plicht niet voor jou als werkgever, simpelweg omdat je geen werknemers hebt om verantwoordelijk voor te zijn. Werk je als zzp’er in bij een opdrachtgever met personeel? Dan valt de BHV-verantwoordelijkheid bij die opdrachtgever, niet bij jou persoonlijk.
Hoeveel BHV’ers heb je nodig?
Dit is waar het praktischer en genuanceerder wordt. De wet noemt geen vast getal, maar de Inspectie SZW (die toezicht houdt op de Arbowet) beoordeelt of jouw BHV-organisatie afdoende is. Factoren die het benodigde aantal bepalen:
- Het risicoprofiel van je bedrijf. Een nagelstudio heeft andere risico’s dan een timmerbedrijf of een kleine fabriek.
- De grootte van het gebouw en het aantal verdiepingen. Bij meerdere bouwlagen wil je per etage iemand beschikbaar hebben.
- Of je in ploegendienst werkt. Als er ook buiten reguliere kantooruren medewerkers aanwezig zijn, moet BHV ook dan geregeld zijn.
- Het maximale aantal aanwezige personen tegelijk, inclusief bezoekers en klanten.
Als vuistregel geldt voor een klein kantoor of winkel met vijf tot tien medewerkers op een laagrisico-locatie: minimaal een of twee BHV’ers die aanwezig zijn wanneer er mensen in het pand zijn. Maar laat dit altijd aansluiten op je risico-inventarisatie en evaluatie (RI&E), die je als werkgever sowieso verplicht bent op te stellen.
Wat moet een BHV’er kunnen? De drie kerntaken
De Arbowet noemt drie concrete taken die een BHV’er moet kunnen uitvoeren:
1. Eerste hulp verlenen bij ongevallen. Dit gaat om basale medische hulp: iemand stabiel houden, reanimeren, omgaan met bloedingen of een bewusteloze medewerker in de juiste houding leggen totdat de ambulance er is.
2. Brand bestrijden en beperken. Niet zelf de brand blussen als dat te gevaarlijk is, maar weten hoe een brandblusser werkt, weten wat de vluchtroutes zijn en snel en juist handelen in de eerste minuten.
3. Ontruimen en evacueren. Het gebouw gecontroleerd en veilig leeg krijgen, rekening houden met mensen die minder mobiel zijn, en de verbinding leggen met de hulpdiensten die binnenkomen.
Hoe regel je dit praktisch als kleine ondernemer?
Wij van Onderneemsters.nl spreken regelmatig onderneemsters met een team van drie tot acht mensen. De meest gehoorde zorg: ‘Ik heb niet het budget voor een uitgebreid veiligheidsplan.’ Gelukkig hoeft dat ook niet.
Ons advies is concreet: wijs jezelf of een vaste medewerker aan als BHV’er en laat diegene een BHV-basisopleiding volgen. Die duren doorgaans een tot twee dagen en kosten, afhankelijk van de aanbieder, tussen de 150 en 350 euro per persoon. Herhalingsopleidingen zijn jaarlijks aan te raden, al schrijft de wet geen frequentie voor. Zorg daarnaast dat de BHV’er zichtbaar is voor het team, weet waar de blusmiddelen hangen en dat er een ontruimingsplan op papier staat.
Heb je medewerkers die hybride werken of regelmatig thuiswerken? Dan hoef je voor de thuiswerkdag geen aparte BHV’er te regelen voor thuis. De BHV-plicht geldt voor de locatie waar jij als werkgever verantwoordelijk voor bent, dus je eigen bedrijfspand.
Werk je op een tijdelijke locatie, bijvoorbeeld bij een klant thuis of op een beurs? Dan is de situatie afhankelijk van de afspraken en het type werk. Bij kortstondige bezoeken is jouw BHV-verplichting als werkgever vervuld als je medewerkers op jouw eigen locatie beschermd zijn. Bij langdurige detachering op een externe locatie draag je gezamenlijk verantwoordelijkheid met de inlenende partij.
Wat zijn de risico’s als je niets regelt?
De Inspectie SZW kan bij een bedrijfsbezoek of na een incident controleren of jij aan de BHV-plicht voldoet. Ontbreekt er een aangewezen en opgeleide BHV’er? Dan kan dat leiden tot een waarschuwing, een eis tot verbetering of, in ernstige gevallen, een boete. De hoogte van de boete varieert en hangt af van de ernst van de situatie en de grootte van het bedrijf.
Maar misschien nog belangrijker dan de boete: als er een incident plaatsvindt en later blijkt dat je geen BHV had geregeld, kan dat juridische en aansprakelijkheidsgevolgen als werkgever hebben. Zorg dus dat je het gewoon goed op orde hebt, ook al is je team klein.
BHV is een wettelijke verplichting zodra je personeel in dienst hebt, maar het is ook goed te regelen. In de meeste gevallen kom je uit met één opgeleide medewerker, een helder ontruimingsplan en een jaarlijkse opfriscursus. Wij van Onderneemsters.nl zien dat ondernemers dit onderwerp regelmatig voor zich uitschuiven, terwijl het in de praktijk een kwestie is van een dag tijd en een beperkt budget. Heb je het nog niet geregeld, dan is dit een goed moment om het op de agenda te zetten. Het geeft jou en je team duidelijkheid over wat er moet gebeuren als er iets misgaat.
